Essay
Viết để biết mình có thực sự hiểu hay không.
Với business của bạn
Tôi nghĩ và kiểm tra reasoning tốt hơn → ít quyết định bằng opinion, imitation và confidence.
Clarity question
“Tôi có thực sự nghĩ rõ không?”
Core problem
Nhiều người có rất nhiều opinions, ideas và kiến thức nhưng không thể biến chúng thành một claim rõ ràng, một argument có logic và một conclusion được hỗ trợ bởi evidence. Họ nhầm opinion với argument, có conclusion trước rồi mới đi tìm evidence, dùng example như proof, không nhận ra assumptions, bỏ qua alternative explanations, và kết luận mạnh hơn những gì evidence cho phép.
Promise
Học cách nghĩ cho rõ bằng cách viết.
Học xong bạn có thể
Learner có thể biến một câu hỏi phức tạp thành một argument rõ ràng; xây claim dựa trên reasoning và evidence; nhận diện assumptions; xem xét counterarguments và alternative explanations; và đưa ra conclusion có mức độ chắc chắn phù hợp với evidence.
Dành cho
Founders, business owners and professionals who need to think, explain and make decisions clearly.
Big concepts
Bấm vào mỗi khái niệm để xem giải thích và ví dụ.
Capabilities
Bấm vào mỗi năng lực để xem giải thích và ví dụ.
Nếu không có kỹ năng này
Vấn đề đi xa tới đâu?
Ba tình huống thật cho thấy điều gì xảy ra khi người ta bỏ qua bước này, và câu hỏi lẽ ra nên hỏi.
Cả team gật đầu → triển khai chiến lược chưa ai nói rõ được
SCQA
Tình huống
Sau buổi offsite, cả đội hào hứng "nhất trí" đi theo hướng mới: tập trung vào khách doanh nghiệp.
Diễn biến
Nhưng không ai viết ra được một câu thesis rõ: tập trung nghĩa là gì, bỏ ai, đánh đổi gì. Mỗi người hiểu một kiểu, sales săn công ty lớn, product xây tính năng phức tạp, marketing vẫn chạy nội dung cho khách lẻ. Bốn tháng, đốt gần 800 triệu, ba phòng ban đi ba hướng, ra một sản phẩm không hợp ai. Nhìn lại mới thấy "nhất trí" chỉ là ai cũng gật với một câu đủ mơ hồ để không phải bất đồng.
Câu hỏi lẽ ra nên hỏi
“Claim thật của chúng ta là gì, một câu đủ cụ thể để có thể sai, và mọi người có đang bảo vệ cùng một câu không?”
Vấn đề thật & hướng đúng
Chưa có thesis, chỉ có một khẩu hiệu. Ép viết ra một câu "chúng ta thắng ở X bằng cách bỏ Y" sẽ lộ ngay chỗ mỗi người hiểu khác nhau, trước khi đốt tiền.
Nếu không viết được claim thành một câu có thể sai, cả đội sẽ execute trên một đám sương mù, và cái giá trả bằng tiền thật.
Bức xúc với đối thủ → đăng bài dài chưa kiểm lập luận
SCQA
Tình huống
Một nhà sáng lập bực vì đối thủ tung tin sai, ngồi viết một bài dài phản pháo và đăng ngay trong đêm.
Diễn biến
Bài đầy opinion mạnh nhưng nhảy cóc: kết luận đối thủ "lừa khách" chỉ dựa vào một screenshot chưa rõ nguồn, không có evidence chắc, không lường trước phản bác hiển nhiên. Đối thủ đưa bằng chứng ngược lại; bình luận quay sang chính mình. Bài lan 200 nghìn view, mất hai khách hàng lớn đang thương thảo, và một tuần đi xin lỗi. Cái sai không nằm ở cảm xúc, mà ở chỗ chưa ai đọc lại lập luận như một người phản biện trước khi bấm đăng.
Câu hỏi lẽ ra nên hỏi
“Mình thật sự chứng minh được điều này chưa, hay chỉ đang khẳng định, và phản bác mạnh nhất họ sẽ đưa ra là gì?”
Vấn đề thật & hướng đúng
Evidence quá mỏng cho một claim nặng như "lừa khách". Hạ claim xuống đúng mức bằng chứng chống đỡ được, và viết sẵn rebuttal cho phản bác rõ ràng nhất, thì bài đã không tự sập.
Một claim nặng đăng công khai mà không qua evidence và counterargument có thể xóa sạch uy tín nhanh hơn mọi thứ bạn xây.
Báo cáo số liệu xấu → đề xuất đóng dòng sản phẩm
SCQA
Tình huống
Một trưởng nhóm thấy dòng sản phẩm B lỗ ba quý liền, viết báo cáo đề xuất đóng nó lại.
Diễn biến
Báo cáo trình bày rất gọn: doanh thu B giảm, chi phí cao → đóng. Sếp duyệt. Nhưng lập luận bỏ qua một alternative explanation: B lỗ vì bị dồn vào góc kho tối và hết hàng liên tục, không phải vì khách không muốn. Đóng xong, 30% khách quen của B rời sang chỗ khác và kéo theo cả đơn của dòng A đi cùng. Doanh thu tổng rơi 18% trong hai quý, nhiều hơn khoản lỗ mà việc đóng B đáng ra tiết kiệm.
Câu hỏi lẽ ra nên hỏi
“Còn cách giải thích nào khác cũng khớp với cùng số liệu này không, B lỗ vì khách không cần, hay vì ta chưa cho nó cơ hội bán?”
Vấn đề thật & hướng đúng
Số liệu đúng nhưng interpretation vội. Trước một quyết định không thể đảo, phải liệt kê alternative explanation và loại chúng bằng evidence, không nhảy thẳng từ "số xấu" sang "đóng".
Một kết luận nghe hợp lý dựa trên reasoning chưa kiểm có thể khiến bạn cắt đúng thứ đang giữ khách, và mất nhiều hơn phần định tiết kiệm.
Course overview
Mở đúng phần bạn cần.
Tôi sẽ học gì6
- 1.Người đọc xong hỏi "vậy anh muốn tôi làm gì", bạn đã viết nhầm loại văn bản nào?Phân biệt Proposal, Pitch và Brief
- 2.Vì sao cùng viết ngắn, người này đọc thấy sắc, người kia đọc thấy cộc?Giọng điệu, Phong cách, Giọng nói
- 3.Bạn có số liệu rồi, nhưng nó đã chứng minh được điều bạn đang khẳng định chưa?Bộ khung bằng chứng
- 4.Từng ý đều đúng, vì sao người đọc vẫn không đi theo lập luận của bạn?Quá trình suy luận
- 5.Đọc hết báo cáo của bạn, người ta đã biết mình phải làm gì chưa?Bộ khung kết luận
- 6.Bạn phân tích rất kỹ, vì sao người đọc vẫn không biết nên nghĩ gì?Bộ khung phân tích