Conan courseLearn · ThinkFOUNDATION

Essay

Viết để biết mình có thực sự hiểu hay không.

Bắt đầu học Xem nội dung

For your business

Tôi nghĩ và kiểm tra reasoning tốt hơn → ít quyết định bằng opinion, imitation và confidence.

Clarity question

“Tôi có thực sự nghĩ rõ không?”

Core problem

Nhiều người có rất nhiều opinions, ideas và kiến thức nhưng không thể biến chúng thành một claim rõ ràng, một argument có logic và một conclusion được hỗ trợ bởi evidence. Họ nhầm opinion với argument, có conclusion trước rồi mới đi tìm evidence, dùng example như proof, không nhận ra assumptions, bỏ qua alternative explanations, và kết luận mạnh hơn những gì evidence cho phép.

Promise

Học cách nghĩ cho rõ bằng cách viết.

By the end you can

Learner có thể biến một câu hỏi phức tạp thành một argument rõ ràng; xây claim dựa trên reasoning và evidence; nhận diện assumptions; xem xét counterarguments và alternative explanations; và đưa ra conclusion có mức độ chắc chắn phù hợp với evidence.

For

Founders, business owners and professionals who need to think, explain and make decisions clearly.

Big concepts

Bấm vào mỗi khái niệm để xem giải thích và ví dụ.

Capabilities

Bấm vào mỗi năng lực để xem giải thích và ví dụ.

Without this skill

How far does the problem go?

Ba tình huống thật cho thấy điều gì xảy ra khi người ta bỏ qua bước này, và câu hỏi lẽ ra nên hỏi.

Cả team gật đầu → triển khai chiến lược chưa ai nói rõ được

SCQA

Situation

Sau buổi offsite, cả đội hào hứng "nhất trí" đi theo hướng mới: tập trung vào khách doanh nghiệp.

What happened

Nhưng không ai viết ra được một câu thesis rõ: tập trung nghĩa là gì, bỏ ai, đánh đổi gì. Mỗi người hiểu một kiểu, sales săn công ty lớn, product xây tính năng phức tạp, marketing vẫn chạy nội dung cho khách lẻ. Bốn tháng, đốt gần 800 triệu, ba phòng ban đi ba hướng, ra một sản phẩm không hợp ai. Nhìn lại mới thấy "nhất trí" chỉ là ai cũng gật với một câu đủ mơ hồ để không phải bất đồng.

The question to have asked

“Claim thật của chúng ta là gì, một câu đủ cụ thể để có thể sai, và mọi người có đang bảo vệ cùng một câu không?”

The real problem & the right direction

Chưa có thesis, chỉ có một khẩu hiệu. Ép viết ra một câu "chúng ta thắng ở X bằng cách bỏ Y" sẽ lộ ngay chỗ mỗi người hiểu khác nhau, trước khi đốt tiền.

Nếu không viết được claim thành một câu có thể sai, cả đội sẽ execute trên một đám sương mù, và cái giá trả bằng tiền thật.

Bức xúc với đối thủ → đăng bài dài chưa kiểm lập luận

SCQA

Situation

Một nhà sáng lập bực vì đối thủ tung tin sai, ngồi viết một bài dài phản pháo và đăng ngay trong đêm.

What happened

Bài đầy opinion mạnh nhưng nhảy cóc: kết luận đối thủ "lừa khách" chỉ dựa vào một screenshot chưa rõ nguồn, không có evidence chắc, không lường trước phản bác hiển nhiên. Đối thủ đưa bằng chứng ngược lại; bình luận quay sang chính mình. Bài lan 200 nghìn view, mất hai khách hàng lớn đang thương thảo, và một tuần đi xin lỗi. Cái sai không nằm ở cảm xúc, mà ở chỗ chưa ai đọc lại lập luận như một người phản biện trước khi bấm đăng.

The question to have asked

“Mình thật sự chứng minh được điều này chưa, hay chỉ đang khẳng định, và phản bác mạnh nhất họ sẽ đưa ra là gì?”

The real problem & the right direction

Evidence quá mỏng cho một claim nặng như "lừa khách". Hạ claim xuống đúng mức bằng chứng chống đỡ được, và viết sẵn rebuttal cho phản bác rõ ràng nhất, thì bài đã không tự sập.

Một claim nặng đăng công khai mà không qua evidence và counterargument có thể xóa sạch uy tín nhanh hơn mọi thứ bạn xây.

Báo cáo số liệu xấu → đề xuất đóng dòng sản phẩm

SCQA

Situation

Một trưởng nhóm thấy dòng sản phẩm B lỗ ba quý liền, viết báo cáo đề xuất đóng nó lại.

What happened

Báo cáo trình bày rất gọn: doanh thu B giảm, chi phí cao → đóng. Sếp duyệt. Nhưng lập luận bỏ qua một alternative explanation: B lỗ vì bị dồn vào góc kho tối và hết hàng liên tục, không phải vì khách không muốn. Đóng xong, 30% khách quen của B rời sang chỗ khác và kéo theo cả đơn của dòng A đi cùng. Doanh thu tổng rơi 18% trong hai quý, nhiều hơn khoản lỗ mà việc đóng B đáng ra tiết kiệm.

The question to have asked

“Còn cách giải thích nào khác cũng khớp với cùng số liệu này không, B lỗ vì khách không cần, hay vì ta chưa cho nó cơ hội bán?”

The real problem & the right direction

Số liệu đúng nhưng interpretation vội. Trước một quyết định không thể đảo, phải liệt kê alternative explanation và loại chúng bằng evidence, không nhảy thẳng từ "số xấu" sang "đóng".

Một kết luận nghe hợp lý dựa trên reasoning chưa kiểm có thể khiến bạn cắt đúng thứ đang giữ khách, và mất nhiều hơn phần định tiết kiệm.

Course overview

Open exactly the part you need.

What I will learn6